Bildiri: Down Sendromlu Bireylerde Somut-Yarı Somut-Soyut (CRA) Yaklaşımı ile Temel Geometri Öğretimi

Özet

Down sendromlu bireylerin görsel-uzamsal hafızaları genellikle güçlü olmasına rağmen, matematik öğretiminde ağırlıklı olarak işitsel bellek gerektiren aritmetik ve sayma becerilerine odaklanılması, bu öğrencilerin soyut düşünme süreçlerinde zorluk yaşamalarına neden olmaktadır. Oysa alan yazın, geometrinin bu öğrenciler için aritmetikten daha verimli bir matematiksel giriş noktası sunduğunu göstermektedir. Bu araştırmanın amacı, Down sendromlu bir öğrencinin temel iki boyutlu geometrik şekilleri (kare, dikdörtgen, üçgen, daire) ve bu şekillerin yapıtaşlarını (köşe, kenar, köşegen) öğrenme sürecinde Somut-Yarı Somut-Soyut (CRA) yaklaşımının etkisini incelemektir. Nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması deseninde yürütülen araştırmanın verileri; hazırbulunuşluk testi, dört oturumluk öğretim uygulaması sırasındaki anekdot kayıtları ve öğrenme sonrası başarı testi ile toplanmıştır. Elde edilen veriler betimsel analiz yaklaşımıyla çözümlenmiştir. Araştırma bulgularına göre; öğrenci ön test aşamasında şekilleri birbirine karıştırmış, köşe ve köşegen gibi kavramları şeklin iç bölgesi olarak algılayarak Van Hiele Geometrik Düşünme Modeli’nin 0. Düzeyinde (görsel tanıma) kavram yanılgıları yaşamıştır. Ancak CRA yaklaşımının somut aşamasında kullanılan ahşap çubuk (kenar), oyun hamuru (köşe) ve ip (köşegen) manipülatifleri sayesinde bu yanılgılar aşılmıştır. Öğrencinin soyut kavramları “örümcek ağı”, “kablo” ve “çimento” gibi günlük yaşam metaforlarıyla anlamlandırdığı ve son testte şekillerin özelliklerini bağımsız olarak doğru şekilde analiz edebildiği (Van Hiele Düzey 1) görülmüştür. Sonuç olarak, Down sendromlu bireylerde geometri öğretiminin yalnızca çizimlere veya ezbere dayandırılmaması; uzamsal algıyı temel alan, manipülatif destekli CRA adımlarıyla tasarlanması gerektiği ortaya konmuştur.

Ayşenur Sena İNAL, Tuğba ŞAHİN