Bildiri: Türkiye’de Ortaokul Matematik Eğitiminde Dijital Öyküleştirme ve Dijital Hikayeleştirme Üzerine Yazılmış Tezlerin Sistematik Bir İçerik Analizi

Özet

Bu çalışma, Türkiye’de matematik eğitimi alanında yazılmış ve dijital öyküleştirme konusunu ele alan lisansüstü tezlerin sistematik içerik analiziyle değerlendirilmesini amaçlamaktadır. Artan akademik ilgi doğrultusunda yazılmış tezler, PRISMA yönergesi (Preferred Reporting Items for Systematic Reviews and Meta-Analyses; Moher vd., 2009) temel alınarak sistemli biçimde incelenmiştir. Bu yöntem; şeffaflık, sistematiklik ve tekrarlanabilirlik ilkeleriyle araştırmaya bilimsel derinlik kazandırmıştır. Araştırmada, YÖK Ulusal Tez Merkezi veri tabanında “dijital öyküleme” ve “dijital hikâye” anahtar kelimeleri temel alınarak gerçekleştirilen odaklı tarama sonucunda ulaşılan ve 2018 yılından günümüze kadar olan süreci kapsayan 12 tam metin lisansüstü tez, matematik eğitimi bağlamında inceleme kapsamına alınmıştır. İncelemeye alınan bu çalışmaların odak noktalarının şekillenmesinde, Milli Eğitim Bakanlığı tarafından 2018 yılında güncellenen matematik dersi öğretim programına Web 2.0 araçlarının entegre edilmesi etkili olmuştur (MEB, 2018). Seçilen bu çalışmalar; konu odakları, yöntemsel desenleri, örneklem profilleri, veri toplama araçları ve kurumsal dağılımları bakımından tematik olarak kodlanmıştır. Analiz sürecinde veri güvenilirliğini ve kategorisel tutarlılığı en üst düzeyde tutmak amacıyla her bir tez belgesi en az iki kez derinlemesine okunmuş, kodlamalar arası karşılaştırmalar yapılarak bilimsel geçerlilik gözetilmiştir. Metodolojik açıdan incelendiğinde, ulaşılan tezlerin büyük bir kısmının nicel araştırma yöntemlerini benimsediği, özellikle ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel desenlerin akademik başarı ve tutum ölçümünde sıklıkla tercih edildiği görülmektedir. Bunun yanı sıra, süreci daha derinlemesine anlamlandırmak amacıyla nitel verilerle desteklenen karma yöntem kullanımı da dikkat çekicidir. Örneklem grupları incelendiğinde, çalışmaların yoğunlukla ortaokul kademesinde yoğunlaştığı, ancak okul öncesi dönemden öğretmen adaylarına kadar geniş bir yelpazeye yayıldığı saptanmıştır. Veri toplama araçları olarak başarı testleri, matematik kaygı ölçekleri, tutum ve motivasyon envanterlerinin yanı sıra; yarı yapılandırılmış görüşme formları ve öğrenci günlükleri gibi nitel araçların sentezlendiği görülmektedir. Tematik kodlamalar sonucunda; tam sayılar, kesirler, yüzdeler ve dönüşüm geometrisi gibi kavramsal öğrenmenin zor olduğu konuların dijital öyküleme ile somutlaştırılmaya çalışıldığı belirlenmiştir. Bölgesel olarak farklı devlet üniversitelerinde yürütülen bu çalışmalar, dijital öykülemenin matematiksel yaratıcılık ve dijital oyunlarla entegrasyonu gibi yenilikçi eğilimleri de yansıtmaktadır. Bu içerik analizi çalışması, matematik eğitiminde dijital hikâye anlatımının mevcut metodolojik haritasını çıkararak, gelecek araştırmalar için eksik kalan alanları ve potansiyel çalışma konularını literatüre kazandırmayı hedeflemektedir.

Mehmet KUTDEMİR, Mehmetcan UZUNAY