Bildiri: Matematik Eğitiminde STEAM Entegrasyonu ve Farklılaştırılmış Öğretim: Üstün Yetenekli Öğrencilere Yönelik Araştırmaların Meta-Sentezi (2015-2025)

Özet

Üstün yetenekli öğrenciler; matematiksel akıl yürütme, soyutlama ve karmaşık problemler arasında özgün bağlantılar kurma becerileriyle akranlarından ayrışan yüksek bir potansiyele sahiptir. Ancak standart öğretim programlarının bu öğrencilerin hız ve derinlik ihtiyacına yanıt verememektedir. Bu durum öğrencilerin potansiyellerinin körelmesine ve akademik motivasyonlarının düşmesine yol açabilmektedir. Alanyazında bu ihtiyacı karşılamak amacıyla farklılaştırılmış öğretim, zenginleştirme ve STEAM (Fen, Teknoloji, Mühendislik, Sanat ve Matematik) entegrasyonu gibi disiplinlerarası yaklaşımlar stratejik bir çözüm olarak öne çıkmaktadır. Bu araştırmanın temel amacı, 2020-2025 yılları arasında yayımlanan, üstün yetenekli öğrencilere yönelik matematik odaklı STEAM ve farklılaştırılmış öğretim uygulamalarını konu alan makaleleri meta-sentez yöntemiyle sistematik biçimde incelemektir. Araştırma, nitel araştırma yaklaşımlarından meta-sentez deseniyle yürütülmüştür. Veriler, Publish or Perish 8 (PoP8) yazılımı kullanılarak Google Scholar veri tabanı üzerinden; “gifted”, “STEAM”, “mathematics education” ve “differentiated instruction” gibi temel kavramlarını içeren Türkçe ve İngilizce dizinlerle toplanmıştır. Tarama sonucunda ulaşılan 400 kayıt, PRISMA 2020 protokolü çerçevesinde titizlikle incelenmiştir. Dahil etme kriterleri, 2020-2025 yılları arasında yayımlanmış olması, hakemli dergilerde makale statüsünde bulunması ve odak noktasının doğrudan matematik eğitimi bağlamında zenginleştirme stratejileri veya STEAM etkinlikleri sunması olarak belirlenmiştir. Yapılan eleme sürecinde, tekrarlanan kayıtlar çıkarıldıktan sonra geri kalan çalışmalardan 352’sinin dahil etme kriterlerini karşılamadığı saptanmıştır. Bu süreç sonunda, kriterleri tam olarak karşılayan 21 makale sentez kapsamına dahil edilmiştir. Bulgular farklılaştırılmış matematik programlarının öğrencilerin üst düzey problem çözme stratejileri ve akademik başarıları üzerinde anlamlı pozitif etkiler sunduğunu göstermektedir. Ayrıca, STEAM çerçevesindeki disiplinlerarası uygulamaların yaratıcı düşünme becerilerini desteklediği, matematiğe yönelik tutumu iyileştirdiği ve öz düzenleme süreçlerine katkı sağladığı saptanmıştır. Araştırma sonucunda, literatürdeki STEAM uygulamalarında matematik disiplininin genellikle yardımcı bir araç olarak kaldığı ve doğrudan matematik merkezli bütünleşik modellerin sınırlı olduğu tespit edilmiştir. Bu meta-sentezin, üstün yetenekli öğrenciler için matematik merkezli yeni STEAM modellerinin geliştirilmesine katkı sunması beklenmektedir.

Fatma Cansu DOĞAN, Dr. Öğr. Üyesi Atilla ÖZDEMİR