Bildiri: Dijital Okuryazarlık ve Yapay Zekâ: Öğrenme Süreçlerini Destekleyen Entegrasyon

Özet

Dijital Okuryazarlık ve Yapay Zekâ: Öğrenme Süreçlerini Destekleyen
Entegrasyon
Beyzanur ALTIN
Özet
Bu çalışmanın amacı; dijital teknolojilerin hızla geliştiği günümüzde dijital okuryazarlık
becerileri ile yapay zekâ arasındaki ilişkiyi ele almaktadır. Dijital okuryazarlığın yalnızca
dijital araçları kullanma becerisinden ibaret olmadığı; bilginin doğruluğunu sorgulama, etik
farkındalık geliştirme ve dijital ortamlarda üretim yapabilme gibi daha kapsamlı yetkinlikleri
içerdiği vurgulanmaktadır. Yapay zekâ çağında bu becerilerin önemi artmış; özellikle doğru
yönerge oluşturma ve elde edilen çıktıyı eleştirel biçimde değerlendirme becerileri kritik hâle
gelmiştir. Eğitim ortamlarında yapay zekâ araçlarının öğrencilerin araştırma ve problem
çözme süreçlerini desteklediği görülmekte; ancak bilinçsiz kullanımın yanlış bilgiye maruz
kalma, algoritmik önyargıları fark edememe ve etik sorunlar gibi riskleri artırdığı
belirtilmektedir. Bu nedenle dijital okuryazarlığın geliştirilmesine yönelik çalışmalarda, yapay
zekâ araçlarını doğru kullanmayı öğretmenin yanında, elde edilen bilgiyi sorgulama ve
değerlendirme becerisini güçlendirmek önem taşımaktadır. Literatür taraması ve incelemesi
esas alınarak hazırlanan bu çalışmada, yöntem olarak temel nitel araştırma deseni
benimsenmiş ve veri analizi yöntemi olarak doküman analizi kullanılmıştır. Bulgular, dijital
okuryazarlık becerisi güçlü bireylerin yapay zekâ ile kurdukları etkileşimde daha bilinçli,
daha seçici ve daha üretken olduklarını göstermektedir. Buna karşılık dijital okuryazarlığın
yetersiz olduğu durumlarda bireylerin yapay zekâdan gelen bilgileri sorgulamadan kullanma,
hatalı içeriklere güvenme ve yanlış yönlendirmelere açık hâle gelme olasılığı artmaktadır. Bu
bağlamda çalışma, yapay zekâ ve dijital okuryazarlığın eğitim ortamlarına entegrasyonunun
sunduğu fırsatları ve dikkat edilmesi gereken noktaları tartışmakta; yapay zekâ çağında güçlü
dijital okuryazarlığın bilinçli bir öğrenme deneyimi için gerekliliğini vurgulamaktadır.

Beyzanur ALTIN